Print this برگه

سند تدبیر و توسعه‌ی شهرستان کلیبر

۱ – توسعه گردشگری شهرستان
امروزه صنعت گردشگری به عنوان یکی از پر منفعت ترین فعالیتهای موجود و از شاخه های مهم عرصه تجارت در دنیا به شمار آمده و یکی از منابع درآمدزا محسوب میشود. فعالیت های گردشگری باعث ایجاد تقاضا برای کالاها و خدمات در بازارهای جهانی شده موجب توسعه اقتصادی اجتماعی ، فرهنگی و سیاسی ملل گردیده مشاغل بیشماری ایجاد نموده ، دوستی و صلح بین کشورها را فراهم ساخته و باعث ارتقاء سطح فرهنگی بشریت می شود و به همین دلیل گسترش آن به عنوان پدیده ای مهم در تسهیل امر توسعه به حساب می¬آید.
بی¬شک صنعت گردشگری فراتــــر از یک صنعت به مثابه یک پدیده پویای جهانی و اجتماعی دارای اشکال مختلف و پیچیدگی خاص خویش بوده و از طرفی دیگر با توجه به تنـوع محیطی و مزیتهای نسبی موجود گردشگری است که در اعلب کشورهای جهان یکی از عرصه های تنوع بخش اقتصاد کشور و کلید اقتصاد به شمار میرود.
در چنین شرایطی برای دستیابی به موفقیت در توسعه این صنعت ، برنامه¬ریزی گردشگری در تمام سطوح ضروری بوده و از ارکان گردشگری محسوب میشود. گردشگری از عهد قدیم تا به امروز عامل انتقال دهنده فرهنگ و تمدن کشورها با یکدیگر به شمار می¬آمده است . انتقال اطلاعات ، اکتشافات و آشنایی با تجربیات گروههای بشری از دیرباز از اهمیت ویژه¬ای برخوردار بوده است و سفر کردن عامل مهم ترقی و پیشرفت محسوب می¬شده است.
به طور کلی صنعت گردشگری از دو جهت دارای اهمیت میباشد : اولاً موجب آشنایی مردم با دیگر فرهنگ¬ها ، نژادها، اقوام، سرزمین¬ها و غیره میشود و ثانیاً از نظر اقتصادی یکی از منابع مهم درآمد و نیز ایجاد اشتغال محسوب میشود که امروزه جنبه اقتصادی آن بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.
استان آذربایجان¬شرقی همانند سایر نقاط ایران با ریشه های تاریخی و منابع طبیعی از مناطق بالقوه مستعد گردشگر پذیر به شمار میرود و به علت موقعیت خاص جغرافیایی خود یکی از مناطق مهم کشور میباشد و همین اهمیت نیز باعث شده تا آذربایجان شرقی به عنوان یکی از مقاصد سفر گردشگران داخلی و خارجی مطرح باشد.
در بررسی سابقه گردشگری و سیاحتی شهرستان، در صدها سال پیش، ناحیه کلیبر بنا به گواهی و روایت تاریخ و مطالب مندرج در سفرنامه های جهانگردان اسلامی و اروپایی مورد توجه قرار گرفته است .
در این دیار ، هنرها ، سنتها ، اقوام ، زبان ، آداب و رسوم ، اقتصاد و فرهنگ تاریخ کهن نهفته است.
از سوی دیگر این شهرستان به جهت ویژگی های آب وهوایی خاص ، جنگل های زیبا و منحصر به فرد ارسباران با گونه های متنوع گیاهی و جانوری ، تالابهای مختلف ، برخورداری از آبهای گرم و معدنی متنوع و نیز وجود آثار مختلف تاریخی متنوع ( مثل قلعه بابک) از معماری مساجد کهن و قدیمی شهر کلیبر، اماکن مذهبی و مسکونی با سبک معماری اسلامی و در آمیختگی آن با معماری ایرانی و مهم تر از آن حضور آداب و سنن و فرهنگ و هنر تاریخی آذربایجان در حیات اقتصادی – اجتماعی این سامان به خصوص در ایلات و روستاهای شهرستان کلیبر از عرصه های مهم جلب و جذب گردشگری داخلی و خارجی به شما می روند.
وجود اقلیم های متفاوت و حتی متنوع درکنار آثار تاریخی و ظرفیتهای تجاری و صنعتی و گردشگری سلامت در شهرستان که مورد اتفاق نظر بسیاری از گردشگران و جهانگردان بوده ، نشانگر ظرفیت بالای این شهرستان است که در صورت توجه از طریق سرمایه گذاری و ایجـــاد امکانات متناسب بستر و زمینه لازم برای فعال شدن بخش گردشگری فراهم خواهد شد.
شهرستان کلیبر به دلیل برخورداری از موهبتهای فراوان الهی همچون کوهها سربه فلک کشیده ،جنگلهای منحصر به فرد ارسباران ، چشمه سارها، رودخانه های صاف و زلال ، آبشارها ، دشتهای سرسبز و ییلاقی ، چشمه های آب گرم ، مناطق حفاظت شده ، حیات وحش و گیاهی متنوع ظرفیتهای بالقوه زیادی برای تبدیل شدن به یکی از قطبهای اصلی طبیعت گردی را دارد.
همچنین در حوزه گردشگری سلامت با توجه به استعداد های خدادادی در این زمینه مثل آبگرم متعلق ، قلعه دره سی ، مکیدی دره سی ، جنگل های ارسباران و نزدیکی به سواحل رود ارس ، شرایط مناسبی برای رشد و توسعه این بخش وجود دارد. همچنین با توجه به ایجاد مراکز پذیرایی و اقامتی جدید در سال های اخیر مانند هتل پارادایز ، هتل آنزا و مهمان پذیر کالیوود در رشد گردشگران بازدید کننده از این شهرستان اثرات مثبتی داشته است.
فرهنگ بومی و سنتی ساکنین شهرستان به ویژه عشایر از توانمندی های بارز گردشگری منطقه می باشد. تولیدات جامعه عشایری چه در بخش صنایع دستی و یا دامی ، آلاچیق و چادر های عشایری و نوع پوشش خاص آنها ، فرهنگ خاصی را به وجود آورده که برای گردشگران داخلی و خارجی جاذبه های بالایی دارد.
با توجه به توزیع فصلی گردشگران مراجعه کننده به شهرستان ، ملاحظه می گردد که بیشتر آنها در فصل تابستان وماههای گرم فصل بهار وارد شهرستان می شوند و این موضوع برای سرمایه گذاران در بخش مراکز اقامتی و پذیرایی و خدماتی مساعد نمی باشد. بنابراین این سند سعی دارد رهنمودهای برای حل این مشکلات ارائه نماید. اقدامات اجرایی در قالب پروژه های عمرانی , بخشی از این راه حل ها خواهد بود. مضاف بر این برنامه ریزی شهرستان بر این است که با راه اندازی ورزش های زمستانی و امکانات تفریحی برای سایر فصول گردشگران را به شهرستان کلیبر جذب نماید. احداث تله کابین بام کلیبر و راه اندازی پیست اسکی روی برف و چمن ، نمایشگاه صنایع دستی و کشاورزی ، مجموعه ورزشی و تفریحی و رفاهی ، موزه حیات وحش و باغ پرندگان در این راستا خواهد بود. طرح توسعه پروژه آبگرم و آبدرمانی روستای متعلق در بخش آبش احمد شهرستان نیز در توزیع متناسب و فصلی گردشگران موثر خواهد بود.
با وجود این همه موهبت الهی در پهنه شمالی استان آذربایجان شرقی علی الخصوص ناحیه کلیبر در زمینه گردشگری ، از ظرفیت ها و توان های موجود به دلایل مختلف استفاده شایسته به عمل نیامده است. و شهرستان به دلیل بهره برداری نکردن کامل ازاین ثروت پنهان در برخی از شاخص های توسعه ، همپای استان جلو نرفته است.
مهم ترین اهداف کمی و کیفی هسته کلیدی” توسعه گردشگری شهرستان” به قرار زیر خواهد بود:
– محور بودن هسته کلیدی ” توسعه گردشگری شهرستان کلیبر” در توسعه شهرستان و سایر بخش ها
– بهبود کیفی در مراکز اقامت گاهی و پذیرایی
– توسعه زیربناها و اجرای پروژه ها ی گردشگری نوین به منظور استفاده مراجعه کنندگان در تمام فصول
– تنوع بخشی در مراکز گردشگری شهرستان به منظور نگهداشت بیشتر گردشگران
– توسعه مراکز اقامتی و پذیرایی به مساحت ۱۱۰۰۰ متر مربع
– رشد اشتغال ، افزایش درآمد سرانه و جلوگیری از مهاجر فرستی
عناوین اولویت دار پروژه ها و فعالیت های مهم اجرایی شهرستان کلیبر جهت رسیدن به اهداف تعریف شده در جدول زیر مشاهده می گردد. لازم به توضیح است که فعالیتهای سالانه و جاری دستگاهها دولتی و بخش خصوصی مثل ایجاد زیرساخت های گردشگری ، مرمت و بازسازی اماکن تاریخی مانند روال سنوات گذشته انجام خواهد گرفت و در این سند سعی بر این است که از پتانسیل ها موجود به نحو احسن سود برده و مشکلات و گره های اساسی را باز نموده تا سایر بخشها مربوط بتوانند راحت تر و روانتر در توسعه شهرستان مشارکت نمایند.

۲- اصلاح الگوی کشت و توسعه صنایع جانبی و تبدیلی
مقایسه جمعیت در دوره های مختلف سرشماری های نفوس ومسکن ازدیاد روزافزون جمعیت کشور در سطح کشور و استان را نشان می دهد. همزمان با افزایش کالری مصرفی سرانه، تامین نیاز های غذائی به چالشی اساسی در کشور تبدیل شده است و هرساله مقادیر قابل ملاحظه ای از درآمدهای ارزی کشور صرف خرید محصولات کشاورزی و فراورده های غذائی می گردد. لذا افزایش تولیدات کشاورزی برای تامین امنیت غذائی و حرکت در جهت دسترسی به خوداتکائی در تولید محصولات کشاورزی در یک پروسه زمانی مشخص و در راستای کشاورزی پایدار و با لحاظ نمودن راهبردهای اقتصاد مقاومتی ضرورت یافته و برنامه ریزی مستمر در جهت سرمایه گذاری در امور زیربنائی بخش و به فعلیت رساندن ظرفیت های بالقوه آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است. توسعه اطلاعات و فناوری های نوین بخش کشاورزی در سطح جهان امکان افزایش بهره وری از منابع تولید را فراهم آورده است، حال با عنایت به این که بخش کشاورزی در مقایسه با بخش های خدمات و صنعت، بیشترین میزان مالکیت خصوصی را داراست، لزوم راهبری در انتقال دانش فنی به بهره برداران و نیز جلب سرمایه گذاری و هدایت هدفمند یارانه ها با توجه به مقتضیات جهانی شدن و روند گریز ناپذیر پیوستن به سازمان تجارت جهانی و رقابتی شدن محصولات تولیدی بخش، نمایان می شود. در این راستا پیشینه موضوع نشان می دهد که برنامه ریزی با تکیه بر منابع محدود دولتی با توجه به متغیرهای فراوان حاکم بر اقتصاد کشاورزی کشور، چندان موفق نبوده و لزوم برنامه ریزی های منطقه ای با تکیه بر توانائی های استانی و رفع تنگناهای اساسی بخش در قالب هسته های کلیدی همزمان با اجرای طرح های جامع میان مدت و دراز مدت می تواند راهگشا باشد. جهت تحقق اهداف پیش گفته در بخش کشاورزی، با بهره گیری از نظریات و تجارب محققان، کارشناسان، اساتید دانشگاه، تشکل های تولیدی و صنفی و فعالین بخش خصوصی، هسته های کلیدی بخش احصاء و در قالب هسته کلیدی اصلاح الگوی کشت و توسعه صنایع جانبی و تبدیلی شهرستان کلیبر تدوین گردیده است و امید می رود با عملیاتی شدن پروژه های مصوب سند، توسعه در بخش، رشد شتابانی به خود گرفته و بتواند تاثیرات مثبتی در روند توسعه سایر بخش ها ازخود به جای بگذارد.
افزایش راندمان تولید در واحد سطح توسعه صنایع تبدیلی کشاورزی ، ارتقاء بهره وری ، بهره جویی از تکنیک ها مدرن کشاورزی به همراه اصلاح روش های سنتی کشاورزی و دامداری ، تولید گیاهان دارویی به روش صنعتی از مهمترین اهداف این هسته کلیدی در سطح شهرستان کلیبر می باشد.
این شهرستان با دارا بودن اراضی مستعد کشاورزی که در وسعتی در حدود ۴۵ هزار هکتار گسترده شده و در حدود ۴۶ درصد شاغلین کل شهرستان (۶۹۸۳ نفر) در این بخش مشغول بوده همچنین با تولید محصولات کشاورزی مازاد بر مصرف ساکنین شهرستان , مراتع و جنگل های ارسباران با گونه های نادر ، زیرساخت های زیربنایی موجود از جمله سد ارسباران و سد در دست اجرای پیغان چای , متوسط بارش ۳۰۰ میلیمتر در سال و رودخانه های دایمی و فصلی و شرایط آب و هوایی ویژه می تواند به یکی از قطب های کشاورزی منطقه تبدیل گردد.
شهرستان جایگاه خوبی در زمینه تولید محصولات دیم ، پرورش گوسفند و تولید عسل دارد و با عنایت به پتانسل های آبی زمینه مساعدی در زمینه آبزی پروری دارد. جنگل های ارسباران در محدوده شما استان که بخش مهمی نیز در محدوده شهرستان کلیبر قرار گرفته به لحاظ تنوع زیست محیطی و حفاظت از منابع آب و خاک نقش ارزنده ای در اقتصاد محلی و ملی ایفا می کنند کاشت داشت و برداشت محصولات غیر چوبی (گیاهان دارویی و صنعتی) مانند سماق ، زغال اخته و قره قات بخش دیگری از ظرفیت های نهان شهرستان می باشد که علاوه بر اینکه می تواند اقتصاد ساکنین جنگل ها و حاشیه جنگل ها را متحول نماید در حفظ و احیای عرصه های جنگلی و مرتعی تاثیر مستقیمی خواهد داشت.
با توجه به ظرفیت های اشاره شده شهرستان در بخش کشاورزی و تولیدات مازاد این بخش و همچنین با امعان نظر به تعداد شاغلین بخش و صدور خام مواد تولید شده به سایر نقاط استان و کشور نیاز به یک تحول اساسی در این بخش احساس می گردد.
تجارب و سوابق موضوع موید این مطلب است که اجرای مهندسی مجدد در بخش کشاورزی با استفاده از روش های نوین در کاشت ، داشت و برداشت ، در کنار آن راه اندازی صنایع تبدیلی به منظور ایجاد ارزش افزوده برای محصولات تولیدی و راه اندازی مجتمع های دامپروری صنعتی لازم و ضروری به نظر می رسد.
هدف¬گذاری برای توسعه بخش کشاورزی شهرستان کلیبر با این فرض صورت گرفته که تناسب محصولات غالب فعلی در آینده حفظ شود. چنین فرضی باعث می¬شود تا بخشهای غالب فعلی، در آینده نیز به عنوان بخش برتر باقی مانده و مزیت شهرستان حفظ گردد.
– از اهداف مهم هسته کلیدی اصلاح الگوی کشت و توسعه صنایع جانبی و تبدیلی می توان به موارد زیر اشاره کرد.
– ایجاد تعادل نسبی بین دام و خوراک دام از طریق اصلاح ساختار دام به سمت دام¬های بزرگ،‌ احیاء و اصلاح مراتع،‌ افزایش حجم تولید علوفه،‌ بهره‌گیری بهینه از منابع خوراک دام
– افزایش تولید فرآورده‌های دامی از طریق بهره‌گیری از نژادهای پرمحصول،‌ اجرای طرح دورگ گیری کنترل شده،‌ تغییر ترکیب گله و ترکیب دام و حذف دامهای کم بهره و توجه به توسعه واحدهای دامداری صنعتی
– کاهش فشار دام به مراتع از طریق کاهش میزان چرا و مدیریت آن، کاهش جمعیت دامی و دورساختن بز در مرحله اول و تأکید بر محدود نمودن گوسفند در مرحله دوم
– ایجاد تعادل و توازن در سازمان فضایی فعالیت کشاورزی با توجه به مزیتهای نسبی شهرستان از طریق گسترش ظرفیتهای زیربنایی و تولیدی،‌ توسعه صنایع تبدیلی،‌ تاکید بر تکمیل خطوط و زنجیره‌های تولید، توسعه صنعت زنبور عسل، پرورش دام،‌ طیور،‌ آبزیان‌ و کرم ابریشم و بهره‌گیری بهینه از اراضی دیم کم بازده جهت کشت علوفه
– توسعه سطح زیرکشت اراضی آبی از طریق کنترل و بهره‌برداری بهینه از منابع آبهای سطحی و زیرزمینی و بهبود شیوه‌های آبیاری و شبکه‌های انتقال آب
– ساماندهی محدوده‌های کنونی کشت آبی با اولویت اراضی آبخور سدهای موجود و سدهای در دست احداث از طریق یکپارچه سازی‌، تجهیز و نوسازی اراضی،‌ تکمیل و توسعه شبکه‌های آبیاری و زه کشی
– گسترش بیمه محصولات و تضمین و حمایت از صدور محصولات کشاورزی
– توسعه درختکاری با استفاده از گونه‌های مثمر و غیرمثمر سازگار با شرایط منطقه در اراضی دامنه‌ای به منظور حفاظت از خاک،‌ کنترل روان آبها و تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی
– مهار و بهره¬برداری بیشتر از منابع آب سطحی از طریق احداث سدهای مخزنی
– تأکید بر مکانیزاسیون کشاورزی‌، یکپارچه¬سازی اراضی، افزایش راندمان محصولات زراعی و باغی در واحد سطح از طریق عملیات به زراعی،‌ مدیریت صحیح مزرعه، بهره‌گیری از گونه‌های پرمحصول،‌ کاهش ضایعات، افزایش بهره¬وری و…
– صیانت از جنگلهای ارسباران
– ایجاد زمینه‌های گسترش دامپروری صنعتی و نیمه صنعتی با تأکید بر علوفه دست کاشت
عناوین مهم و اولویت دار پروژه ها و فعالیت های مهم اجرایی شهرستان جهت رسیدن به اهداف تعریف شده در جدول زیر مشاهده می گردد. لازم به توضیح است که فعالیتهای سالانه و جاری دستگاهها دولتی و بخش خصوصی در بخش کشاورزی مانند روال سنوات گذشته انجام خواهد گرفت

۳- توسعه صنایع معدنی
استان آذربایجان شرقی، یکی از مناطق غنی کشور است و از نظر وجود ذخایر مختلف و متنوع معدنی دارای موقعیت خاصی می¬باشد. تنوع عوامل زمین شناسی استان آذربایجان شرقی نظیر پدیده¬های ماگماتیسم و متامورفیسم و شرایط ویژه حوضه های رسوبی موجود در این مناطق باعث شده است تا مجموعه غنی از ذخایر معدنی فلزی و غیرفلزی در این استان وجود داشته باشد. جدا از تنوع، فراوانی و ذخیره¬های غنی معدنی، یکی از ویژگی¬های معدنی این استان وجود ذخایری از قبیل پرلیت، دیاتومیت، نفلین سینیت، کائولن و … می¬باشد که برخی از این ذخایر در سطح کشور منحصر به¬فرد هستند. مناطق شمالی استان (ناحیه ارسباران و شهرستان کلیبر) با قرار گرفتن بر روی کمربند آلپ، هیمالیا دارای اندیس¬های متعدد مس و عناصر فلزی دیگر نظیر سرب، روی و آهن می¬باشد. کمربند یاد شده از کوه¬های آلپ در اروپای غربی شروع شده و پس از عبور از کشورهای اروپای شرقی از ناحیه مرزی جلفا وارد ایران می¬شود و در نهایت با عبور از کشورهای پاکستان و هندوستان به کوه¬های هیمالیا ختم می¬گردد.
شهرستان کلیبر از جمله شهرستانهای محروم و کمتر برخوردار استان می¬باشد. صنعت قابل توجه و یا به عبارت بهتر صنعتی در آن شکل نگرفته و علیرغم داشتن قابلیتهای معدنی، تولیدات معدنی سهم قابل توجهی در اقتصاد شهرستان ندارند. بر اساس اطلاعات موجود در گزارش تطبیقی استان در سال ۱۳۹۲ استان آذربایجان شرقی تعداد کل کارگاههای صنعتی شهرستان ۵ واحد بوده و تعداد معادن فعال آن نیز ۸واحد می باشد. از این ۸ معدن فعال ، ۴ معدن آن ذغال سنگ، یک معدن سنگ آهک، یک معدن سنگ لاشه، یک معدن نفلین سینیت و یک معدن ورمیکولیت می¬باشد. معدن ورمیکولیت و نفلین سینیت تنها معادن فعال استان می¬باشد که در این شهرستان قرار دارد. از این معادن در مجموع ۱۵۲۵۰۰ تن مواد معدنی در سال استخراج می¬شود و ۱۰۸ نفر در آن مشغول بکار بوده اند. بنابراین در مجموع ۱ درصد استخراج سالیانه و ۱٫۸۲ درصد اشتغال بخش معدن استان مربوط به این شهرستان است.
بر اساس اطلاعات موجود در گزارش طرح توسعه شهرستان کلیبر، ۱۳ کانسار در شهرستان کلیبر واقع شده است. از این کانسارها ۸ کانسار دارای ماده معدنی مس، ۳ کانسار دارای ماده معدنی طلا، یک کانسار دارای ماده معدنی سرب و روی و یک کانسار نیز دارای ماده معدنی فلدسپاتوئید است.
اطلاعات اندیس‌های استان و به تفکیک شهرستان از پایگاه ملی داده‌های علوم زمین کشور أخذ شده است. چنانچه در تعریف اندیس ذکر شد، اندیس به محدوده‌ای اطلاق می‌شود که آثار یک یا چند ماده معدنی صرف‌نظر از اقتصادی بودن آن مشاهده شده است بنابراین برای ارزیابی اقتصادی و امکان‌سنجی تولید آن نیاز به پی‌جویی و انجام مطالعات بیشتر است. بنابراین این امر محتمل است که برخی از این اندیسها دارای توجیه اقتصادی و فنی برای استخراج نباشند که این امر نیاز به مطالعات تکمیلی دارد. ولی بهرحال شناسایی و اثبات وجود این اندیس‌ها یکی از مزایا و قابلیتهای این شهرستان به شمار می‌رود.
اکثر اندیسهای شناسایی شده استان جزء ماده معدنی فلزی و اکثراً مس می‌باشد بطوریکه از ۱۲۶ اندیس شناخته شده استان ۸۶ اندیس دارای ماده معدنی فلزی می‌باشد و از این تعداد نیز ۶۳ اندیس دارای ماده معدنی مس می‌باشد.
هرچند که در اکثر شهرستانهای استان اندیسهایی شناسایی شده‌اند ولی ۷۴ اندیس آن تنها در سه شهرستان اهر، کلیبر و ورزقان واقع شده است و از این میان نیز ۳۰ اندیس در شهرستان کلیبر می‌باشد. اندیس‌های این شهرستان به لحاظ نوع ماده معدنی متنوع اند و کلیبر این قابلیت را دارد که به قطب معدنی کشور تبدیل شود.
اندیس‌های این شهرستان دارای مواد معدنی طلا، نقره، مس، جیوه، دولومیت، سیلیس، سنگ لاشه، سرب و گل سفید، شن و ماسه و پلی‌متال می‌باشد.
شهرستان کلیبر از معدود مناطق بسیار مستعد برای تبدیل شدن به یک قطب معدنی و صنایع مربوط به آن می‌باشد که برخورداری از تنوع مواد معدنی در اندیس‌ها، کانسارهای آن و نیز با ارزش بودن نوع مواد معدنی آن از قابلیتهای بسیار مهم این شهرستان به شمار می‌رود.
از اهداف مهم هسته کلیدی توسعه صنایع معدنی می توان به موارد زیر اشاره کرد.
– جذب سرمایه¬گذاری داخلی و خارجی با تسهیل شرایط و اعطای امتیازات تشویقی
– ایجاد بسترها و زیربناهای لازم جهت شکل¬گیری، ظهور صنعت و تشخیص مزیت¬های نسبی شهرستان
– توسعه بهره¬برداری از معادن نفلین سینیت و صنایع وابسته آن
– زمینه¬سازی برای تولید پودر آلومینا از نفلین سینیت
– افزایش ظرفیت بهره‌برداری از قابلیت‌های معدنی شهرستان و توسعه صنایع وابسته
– بالابردن سهم اشتغال صنعتی و معدنی شهرستان
– ایجاد زمینه‌های لازم برای توسعه بهره‌برداری از معادن شهرستان و فرآوری تولیدات معدنی
– مطالعات تکمیلی مربوط به کانسارهای موجود شهرستان
عناوین مهم و اولویت دار پروژه ها و فعالیت های مهم اجرایی شهرستان جهت رسیدن به اهداف تعریف شده در جدول زیر مشاهده می گردد. لازم به توضیح است که فعالیتهای سالانه و جاری دستگاهها دولتی و بخش خصوصی در بخش صنعت و معدن مانند روال سنوات گذشته انجام خواهد گرفت .

۴-جمع‌بندی و نتیجه‌گیری
شهرستان کلیبر در مطالعه طرح آمایش استان که به عنوان سند بالادست و محوری توسعه استان در افق ۱۴۰۰ تدوین و به تصویب رسیده است، در قالب منطقه‌بندی این طرح، جزء منطقه شمالی استان محسوب شده و یکی از کانونهای توسعه منطقه شمالی در افق ۱۴۰۰ از بعد گردشگری و معدن خواهد می‌باشد.
این شهرستان با وجود قابلیت‌های فراوان توسعه تنها سهم بسیار اندکی از جمعیت شهری و روستایی استان را به خود اختصاص داده است. بطوریکه مجموع منطقه شمالی استان شامل شهرستانهای اهر، کلیبر و ورزقان مجموعاً تنها ۵ درصد جمعیت شهری و ۱۵ درصد جمعیت روستایی را در خود جای داده‌اند. این در حالیست که نزدیک به یک چهارم مساحت استان متعلق به منطقه شمالی است. نبود زیرساختهای مناسب توسعه بخصوص در زمینه‌های ارتباطی، انرژی و فناوری اطلاعات و عدم بهره برداری از ظرفیت های موجود شهرستان که اهم آنها در قالب هسته های کلیدی عنوان گردید، از عوامل اساسی عقب‌ماندگی این شهرستان است. از طرف دیگر پراکندگی سکونتگاههای روستایی و عدم وجود امکانات لازم در این منطقه و همچنین عدم تنوع فعالیتهای اقتصادی زمینه مهاجرتهای گسترده در این شهرستان را فراهم ساخته است. برهمین اساس این شهرستان یکی از شهرستانهای عمده مهاجرفرست استان محسوب می‌شود که همواره تغییرات جمعیت در آن منفی بوده است.
نرخ بیکاری نیز با توجه به کمبود امکانات و فعالیتها کمتر از متوسط استانی است و معادل ۸۴/۴ درصد می‌باشد. فعالیت عمده کشاورزی این منطقه زراعت و دامداری است که زراعت آن به صورت دیم و مبتنی بر زراعت سنتی است و هنوز از قابلیت‌های مکانیزاسیون در اراضی کشاورزی این شهرستان استفاده عمده‌ای صورت نگرفته است. این در حالی است که براساس نتایج مطالعات انجام شده در این منطقه، با انجام سرمایه‌گذاری در طرحهای آب و خاک منطقه، توسعه و بهره‌برداری بهینه از منابع آب، امکان استحصال آب مطمئن و کافی از طرق مختلف و بخصوص با احداث تأسیسات ذخیره آب، برداشت از جریانات فصلی و دائمی سطحی و احداث و توسعه شبکه‌های آبرسانی می‌توان قسمت اعظمی از اراضی دیم منطقه را به آبی تبدیل نمود. فعالیت دامپروری نیز از دیرباز نقش مهمی در حیات اقتصادی ساکنین شهرستان کلیبر داشته است. موقعیت خاص جغرافیایی و توپوگرافی شهرستان از نظر قرارگرفتن در میان رشته کوههای متعدد و وجود مراتع وسیع و نیز ساختار اجتماعی و نظام کشاورزی آن، زمینه‌ساز محوریت دامداری در عرصه فعالیتهای این شهرستان بوده است. وجود مراتع غنی و وسیع و محیط طبیعی از قابلیت‌های مهم این شهرستان در زمینه دامپروری است که می‌تواند در پویایی اقتصادی شهرستان نقش مؤثری داشته باشد. از اهداف مهم سند تدبیر توسعه شهرستان ساماندهی دامپروری با مدیریت مراتع و منابع طبیعی واحداث مجتمع های دام و دامپروری و هدایت ساکنین از پرورش دام های کوچک به سمت دام های بزرگ می باشد.
از طرف دیگر با اکتشاف معادن شهرستان و شناسایی حوزه معدنی وسیع نفلین سینیت زمینه برای تحول اقتصادی از نظر توسعه فعالیتهای مرتبط با استخراج، فرآوری و صنایع تبدیلی کاملاً فراهم گردیده و زمینه اشتغالزایی مناسب برای اهالی منطقه فراهم آمده است.
جاذبه‌های گردشگری این شهرستان به اینکه در نوع خود بی‌نظیر و دارای ارزش ملی و جهانی هستند، ولی به دلیل نبود زیرساختهای مناسب گردشگری از قبیل شبکه‌های ارتباطی مناسب، خدمات رفاهی، مراکز حمایتی گردشگری و … تنها به عنوان یک منطقه گردشگری مطرح شده و از قابلیت‌های آن در درآمدزایی و توسعه فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی استفاده مناسبی صورت نگرفته است.
مطالعات توسعه شهرستان در قالب سند تدبیر توسعه شهرستان کلیبر با لحاظ مسائل فوق و تجزیه و تحلیل محدودیتها و قابلیت‌های شهرستان گرفته است. در چارچوب اهداف توسعه استان ، نسبت به تعریف هسته های اثر گذار ، کلیدی و محرک توسعه شهرستان اقدام نموده و نقش و جایگاه شهرستان در فرآیند توسعه تعریف و مشخص گردیده است. در همین خصوص اولویت توسعه شهرستان کلیبر به عنوان یکی از شهرستانهای دارای قابلیت فراوان توسعه استان، بر مبنای توسعه خدمات گردشگری ،کشاورزی و دامداری و صنایع جانبی و تبدیلی و توسعه صنایع معدنی و فعالیتهای وابسته به آن استوار گشته است.

Permanent link to this article: http://kaleibar.ir/%d8%b3%d9%86%d8%af-%d8%aa%d8%af%d8%a8%db%8c%d8%b1-%d9%88-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b9%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%d8%b4%d9%87%d8%b1%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%da%a9%d9%84%db%8c%d8%a8%d8%b1/